Merhabalar Eyüpsultan Gazetesi okurları..
494 yıl sonra kendi adına resmi olarak kavuşan Mukaddes semtimizin camii ve Afife Hâtûn Tekkesi.
Kiremitçi Süleyman Çelebi camii (Kızılmescit camii)
Kızılmescit Camii, yoğun şekilde Osmanlı yadigarı eserlerin görülebildiği tarihi bir bölgededir. Eyüpsultan ilçesinde Nişanca Mahallesi sınırları içerisindeki Zal Paşa Caddesi’nin Kızıl Değirmen Sokak ile birleştiği konumda yer alır. Karşısında 16’ncı yüzyıla tarihlenen çeşme, yakın çevresinde tekke, türbe, kabir, medrese, dergâh gibi manevi ve kültürel öneme sahip tarihi yapılarla birlikte kentin kimliğini meydana getiren değerler arasındadır.
Kültürel zenginlik içerisindeki bir mahallede ibadete açık durumda olan tarihi Kızılmescit Camii, 1531’de Kiremitçi Süleyman Çelebi tarafından yaptırılmıştır. Küçük bir avlu içerisindeki cami, kesme taş ve tuğla sıraları ile örülüdür. Adını kırmızı renkteki tuğlalarla inşa edilmiş minaresinden alır. Minaresindeki tuğlalar inceliği ve rengiyle karakteristiktir.
Caminin caddelere açılan iki ayrı girişi bulunur. Altlı üstlü pencerelere sahip, aydınlık iç mekânda restorasyon yoğun olarak hissedilir. Yeni dönem çiniler ağırlıktadır.
Minber yani imamın Cuma hutbelerini okuduğu yüksekçe bölümde ahşap işçiliği dikkat çeker. Genel itibarıyla dengeli, sade bir iç mekân söz konusudur. Süslemeler az sayıdadır. Eserin karşı sokağında Afife Hatun tekkesi yer almaktadır.
Afife Hatun Tekkesi, ise Zal Paşa Caddesi ile Balcı Yokuşu'nun birleştiği yerde ve yokuşun sol köşesinde yer alır. Abdün-Nâff Efendi tarafından annesi, Afife Hâtûn adına yaptırılmıştır. Kalenderân-ı Özbekiyye'ye aitir. Afife Hâtûn 1834 tarihinde ölmüştür. Tekkenin haziresi mevcuttur. Hazirenin önünde, Kızıl Cami'nin karşısında bir de çeşme bulunur. Çeşme 1570 tarihinde Sokullu Mehmed Paşa tarafından yaptırılmıştır. Tamir kitabesinden anlaşıldığına göre Afife Hatun'un oğlu 1851 yılında annesinin ruhu için onarmış ve bir de hazne ilave etmiştir. Yapıdan geriye kalan semahanesi uzun müddet harap vaziyette idi. 2015 yılında Eyüpsultan Belediyesi tarafından restorasyonu yapılmıştır. Günümüzde Eyüpsultan Belediyesine tahsis edilmiş olup “Afife Hatun Kültür Merkezi” adıyla faaliyet göstermektedir.
Selam ve dua ile...
Meral Y. Gemici
